OSS 117: Cairo, Nest of Spies

اگر به دنبال اثری هستید که هم شما را بخنداند و هم ادای دینی به دوران طلایی سینمای جاسوسی باشد، «او اس اس ۱۱۷» انتخابی عالی است. این فیلم با فضاسازی دقیق دهه ۵۰، فیلمبرداری چشم‌نواز و موسیقی متن دلنشین، تجربه‌ای نوستالژیک و در عین حال سرگرم‌کننده را ارائه می‌دهد. بازی بی‌نظیر ژان دوژاردن در نقش مأمور دست‌وپا چلفتی اما مغرور، نقطه قوت اصلی فیلم است. او با حرکات و میمیک‌های صورت خود، شخصیتی را خلق کرده که هم دوست‌داشتنی است و هم به شدت خنده‌دار. این فیلم، با ریتمی مناسب و فیلمنامه‌ای جسورانه، ثابت می‌کند که کمدی‌های اروپایی نیز می‌توانند در سطح جهانی بدرخشند.

بزرگترین نقطه قوت فیلم، توانایی آن در خلق کمدی از دل موقعیت‌های حساس سیاسی و فرهنگی است، بدون اینکه به ورطه ابتذال بیفتد. شخصیت OSS 117، نماینده‌ای از مردانگی کلیشه‌ای و پیش‌داوری‌های دوران خود است که در برخورد با فرهنگ متفاوت مصر، موقعیت‌های کمیک و گاه شرم‌آوری را خلق می‌کند. این طنز تلخ و شیرین، همراه با ارجاعات ظریف به فیلم‌های جاسوسی قدیمی و بازی درخشان ژان دوژاردن، «او اس اس ۱۱۷» را به اثری به یاد ماندنی تبدیل کرده است. فیلمبرداری زیبا و طراحی صحنه و لباس که به دقت دوره زمانی را بازسازی کرده‌اند، به غرق شدن بیننده در این دنیای رنگارنگ کمک شایانی می‌کند.

«او اس اس ۱۱۷: قاهره، لانه جاسوسان» در ژانر کمدی-جاسوسی قرار می‌گیرد، اما رویکرد آن فراتر از یک کمدی صرف است. این فیلم در واقع یک «پاستیش» (pastiche) است؛ یعنی تقلیدی هوشمندانه و طنزآمیز از سبک و سیاق فیلم‌های جاسوسی دهه ۵۰ و ۶۰ میلادی، به ویژه سری فیلم‌های جیمز باند با بازی شان کانری. کارگردان با حفظ ظاهر و فرم فیلم‌های کلاسیک، محتوایی طنزآمیز و گاه هجوآمیز را به آن‌ها اضافه کرده است. این سبک، که در آن به جزئیات بصری و ریتم فیلم‌های قدیمی وفادار مانده می‌شود، به گونه‌ای است که بیننده هم از فضای نوستالژیک لذت می‌برد و هم از شوخی‌های غیرمنتظره فیلم غافلگیر می‌شود.

تماشای «او اس اس ۱۱۷» تجربه‌ای چندوجهی است. علاوه بر خندیدن و لذت بردن از یک کمدی خوش‌ساخت، با جنبه‌های مختلفی از تاریخ سینما و فرهنگ عامه آشنا می‌شوید. این فیلم به شما یادآوری می‌کند که چگونه می‌توان با نگاهی انتقادی اما شوخ‌طبعانه به تاریخ و کلیشه‌های آن نگریست. بازیگران مکمل نیز هر کدام به خوبی از پس نقش‌های خود برآمده‌اند و فضایی پر از شخصیت‌های رنگارنگ و گاه عجیب را شکل داده‌اند. در نهایت، این فیلم با پایان‌بندی هوشمندانه‌اش، شما را به فکر فرو می‌برد و شاید باعث شود نگاهی تازه به فیلم‌های جاسوسی بیندازید.

اگر از این فیلم لذت بردید، پیشنهاد می‌کنیم فیلم‌های کمدی جاسوسی دیگری مانند «جانی اینگلیش» (Johnny English) با بازی روآن اتکینسون یا «گربه جاسوس» (Spy) با بازی ملیسا مک‌کارتی را نیز تماشا کنید. همچنین، اگر به طنز سیاه و ادای احترام به سبک‌های سینمایی علاقه دارید، «تاکسی» (Taxi) ساخته لوک بسون یا «دایره جنایی» (The Grand Budapest Hotel) ساخته وس اندرسون می‌توانند گزینه‌های جذابی باشند.

این فیلم اولین قسمت از مجموعه OSS 117 است و برای درک بهتر داستان و شخصیت‌ها، تماشای آن به عنوان نقطه شروع توصیه می‌شود. قسمت دوم آن با نام «پرواز ۲۹ به پاریس» (OSS 117: Lost in Rio) نیز در سال ۲۰۰۹ منتشر شده است.